Dilemma Storytelling: leer betere keuzes maken

Weten wat je moet doen, is niet hetzelfde als kunnen beslissen

Veel organisaties investeren in kennisoverdracht. Medewerkers leren procedures en werkwijzen. Ze volgen trainingen en krijgen uitleg over de verantwoordelijkheden die bij hun functie horen.

Maar de dagelijkse praktijk is zelden zo overzichtelijk als een instructie. Wat doe je wanneer een klant een uitzondering vraagt? Wanneer een veiligheidsmaatregel vertraging veroorzaakt? Of wanneer twee belangrijke doelen niet tegelijkertijd haalbaar zijn?

Op zulke momenten moeten medewerkers meer doen dan kennis reproduceren. Ze moeten de situatie begrijpen, belangen herkennen, gevolgen inschatten en een beslissing nemen.

De uitdaging zit vooral in het maken van een goede afweging wanneer belangen botsen. De regels kennen is daarvoor niet genoeg. Juist die vaardigheid is lastig te trainen met alleen uitleg of een traditionele kennistoets.

Daarom ontwikkelt Preludens leerervaringen waarin deelnemers kunnen oefenen met de complexiteit van echte beslissingen. Een MicroGame kan helpen om een procedure correct uit te voeren. Dilemma Storytelling laat ervaren wat er gebeurt wanneer die procedure botst met tijdsdruk, klantbelangen, veiligheid of andere verantwoordelijkheden.

Wat is Dilemma Storytelling?

Dilemma Storytelling is een vorm van scenario-based learning. Deelnemers doorlopen realistische scenario's en nemen beslissingen die het verdere verloop van het verhaal beïnvloeden. Meer over hoe wij leren en spel combineren, lees je bij onze methode.

De deelnemer krijgt een herkenbare rol in een situatie waarin meerdere belangen spelen. Er ontstaat een probleem dat om een keuze vraagt. Iedere beslissing heeft gevolgen voor het verhaal, de betrokken personen en de doelen die binnen de situatie belangrijk zijn. Denk aan veiligheid, kwaliteit, snelheid, klanttevredenheid en samenwerking.

Niet iedere keuze is eenvoudig goed of fout. Soms verbetert een beslissing het ene resultaat, terwijl een ander doel onder druk komt te staan. Door die gevolgen zichtbaar te maken, ontdekken deelnemers hoe belangen samenhangen en waarom professioneel handelen om zorgvuldige afwegingen vraagt.

• Realistische scenario's geven context Deelnemers herkennen de situaties, verantwoordelijkheden en spanningen uit hun eigen werkomgeving.
• Keuzes maken afwegingen zichtbaar Deelnemers beslissen terwijl meerdere belangen tegelijk spelen. Niet iedere keuze is zonder nadelen.
• Gevolgen en reflectie geven inzicht Elke beslissing beïnvloedt het verdere verloop. Deelnemers zien wat hun keuze doet en kunnen daarop reflecteren.

Maak de gevolgen van keuzes inzichtelijk

In de praktijk hebben keuzes vaak invloed op meerdere doelen tegelijk. Een organisatie wil veilig en zorgvuldig werken, en tegelijk op tijd opleveren. Die doelen kunnen botsen.

Daarom koppelen we beslissingen binnen een Dilemma Story aan specifieke doelen. Deelnemers zien zo hoe keuzes en gevolgen samenhangen. Een hoge score is niet het doel.

• Veiligheid Welke risico's ontstaan of worden voorkomen door een bepaalde beslissing?
• Kwaliteit Wat betekent de keuze voor de kwaliteit van het werk of de dienstverlening?
• Snelheid Welke invloed heeft de beslissing op de voortgang of doorlooptijd?
• Klanttevredenheid Hoe ervaren klanten of andere betrokkenen de gevolgen van het handelen?
• Samenwerking Welke invloed heeft de keuze op vertrouwen, afstemming en verantwoordelijkheden binnen het team?

Voor welke situaties is Dilemma Storytelling geschikt?

Dilemma Storytelling is waardevol wanneer medewerkers moeten handelen terwijl verschillende belangen, verantwoordelijkheden of risico's samenkomen.

• Veiligheid en risicobeheersing Oefenen met beslissingen waarin veiligheid, voortgang en operationele belangen botsen, ook als de situatie afwijkt van de procedure.
• Leiderschap en management Leidinggevenden verkennen afwegingen rond samenwerking, prestaties, werkdruk en verantwoordelijkheid.
• Klantcontact en dienstverlening Klantverwachtingen, kwaliteit, middelen en interne afspraken sluiten niet vanzelf op elkaar aan.
• Toezicht en handhaving Professionals oefenen met het beoordelen van situaties, het inschatten van risico's en het afwegen van belangen binnen hun bevoegdheden.
• Samenwerking en organisatieverandering Zichtbaar maken hoe beslissingen van verschillende teams elkaar beïnvloeden wanneer prioriteiten uiteenlopen.
• Professionele en ethische dilemma's Situaties waarin waarden en verantwoordelijkheden botsen, en deelnemers hun keuze moeten kunnen onderbouwen.

Hoe ontwikkelen wij Dilemma Storytelling?

Een goede Dilemma Story begint bij een herkenbare spanning uit de praktijk. We onderzoeken waar medewerkers moeilijke keuzes moeten maken en welk gedrag de organisatie wil versterken.

Dilemma Storytelling als onderdeel van een leertraject

Dilemma Storytelling kan een zelfstandige leerervaring zijn, of een onderdeel van een breder trainings- of verandertraject. Bijvoorbeeld als voorbereiding op een workshop, als oefening in een leiderschapsprogramma, of als verdieping na een bestaande e-learningmodule.

Deelnemers kunnen vooraf zelfstandig een situatie verkennen. In een gezamenlijke bijeenkomst worden de gemaakte keuzes besproken. Waarom koos iemand voor een bepaalde aanpak? Welke belangen kregen prioriteit? Hoe zou een collega dezelfde situatie beoordelen?

Zo wordt het interactieve verhaal ook een vertrekpunt voor dialoog en gezamenlijke reflectie. Distributie en beheer kunnen via een bestaande leeromgeving of via Prepo.

Veelgestelde vragen over Dilemma Storytelling

Wat is Dilemma Storytelling?

Een interactieve leervorm waarin deelnemers realistische scenario's doorlopen, keuzes maken en de gevolgen van hun beslissingen ervaren. Het oefent besluitvorming, het afwegen van belangen en reflectie op professioneel handelen.

Wat is het verschil met scenario-based learning?

Scenario-based learning is de brede aanpak waarbij deelnemers leren vanuit realistische situaties. Dilemma Storytelling is de toepassing van Preludens waarin een verhalende structuur, betekenisvolle keuzes en zichtbare gevolgen centraal staan. De nadruk ligt op situaties waarin belangen botsen.

Heeft ieder dilemma een goed of fout antwoord?

Nee. Bij complexe dilemma's bestaat niet altijd één oplossing die op alle onderdelen het beste resultaat oplevert. Deelnemers onderzoeken welke afwegingen mogelijk zijn. Sommige beslissingen kunnen wel strijdig zijn met belangrijke regels, veiligheidsvoorwaarden of professionele verantwoordelijkheden.

Kunnen deelnemers verschillende uitkomsten ervaren?

Ja. Verschillende keuzes kunnen leiden tot andere reacties, gevolgen of vervolgsituaties. Welke vertakkingen nodig zijn, bepalen we aan de hand van de leerdoelen en de complexiteit van het scenario.

Kunnen we onze eigen praktijksituaties gebruiken?

Ja. Herkenbare situaties uit de organisatie zijn het vertrekpunt. Samen met inhoudelijke experts onderzoeken we welke dilemma's zich lenen voor een interactieve leerervaring.

Kunnen we Dilemma Storytelling inzetten voor teams?

Ja. De leerervaring kan individueel worden doorlopen en daarna de basis zijn voor gezamenlijke reflectie. Zo worden verschillende perspectieven binnen een team bespreekbaar.

Kunnen keuzes en resultaten inzichtelijk worden gemaakt?

Keuzes kunnen worden gekoppeld aan de doelen uit het scenario, bijvoorbeeld veiligheid of klanttevredenheid. Welke informatie wordt geregistreerd, hangt af van de technische oplossing en de afspraken over gegevensgebruik.

Wat kost het ontwikkelen van Dilemma Storytelling?

De kosten hangen af van het aantal scenario's, de complexiteit van de keuzes, het aantal verhaallijnen en de gewenste vormgeving. In een eerste verkenning onderzoeken we welke omvang past bij de leerdoelen en de middelen.

Kunnen we klein beginnen?

Ja. Eén afgebakend dilemma kan een eerste verkenning zijn. Daarmee zien we of de situatie herkenbaar is, welke keuzes betekenis hebben en hoe de gevolgen het best zichtbaar worden. Vanuit die ervaring kan een uitgebreider scenario ontstaan.